Implicacions de les noves pràctiques de publicació en mitjans digitals per a la creació de relats digitals personals
Article Sidebar
Main Article Content
Objectius: en aquest article s'estudien les pràctiques narratives informals i quotidianes d'adolescents i joves. Es pretén identificar on i com publiquen històries i quins continguts publiquen, i veure com aquestes pràctiques es podrien aprofitar en activitats educatives formals de creació de relats digitals personals (RDP).
Metodologia: per tal d’assolir els objectius de la investigació, s'ha dut a terme un estudi d'enquesta, de tipus quantitatiu i descriptiu, amb una mostra de 378 estudiants de dotze a vint-i-dos anys de Catalunya i d'Andalusia.
Resultats: els resultats han permès identificar els perfils dels participants com a publicadors i s'han detectat quatre implicacions per a les activitats amb RDP: 1) el telèfon mòbil intel·ligent és el dispositiu predominant, 2) la mobilitat i la ubiqüitat del dispositiu poden impregnar les pràctiques amb RDP, 3) la identificació de noves possibilitats de composició dels relats, afegint altres capes de significació i 4) aquestes noves publicacions poden ajudar en la selecció de temes dels RDP.
Article Details

Aquesta obra està sota una llicència internacional Creative Commons Reconeixement 4.0.
(c) Marc Fuertes-Alpiste, Núria Molas-Castells, Jordi Quintana, Miguel Herreros, 2022
Drets d'autor
Els textos publicats a BiD no tenen costos de publicació i es troben subjectes a una llicència de Creative Commons de tipus "Reconeixement". Això significa que es poden consultar i difondre lliurement sempre que se citi l'autor i l'editor amb els elements que consten en l'opció "Citació recomanada" que s'indica en cada un dels articles. En aquest sentit, es compleix amb la definició d'open access de la Declaració de Budapest a favor de l'accés obert. La revista permet a l'autor o autors mantenir els drets d'autor i retenir els drets de publicació sense restriccions.
AAPOR (2018). Best Practices for Survey Research. <http://www.aapor.org/Standards-Ethics/Best-Practices.aspx>. [Consulta: 30/09/2021].
Abercrombie, Nicholas; Longhurst, Brian (1998). Audiences. Londres: Sage.
AIMC. (2020a). 22º Navegantes en la Red – Encuesta AIMC a usuarios de Internet. AIMC-Asociación para la Investigación de Medios de Comunicación.
AIMC (2020b). Infografía resumen 22º Navegantes en la Red. AIMC-Asociación para la Investigación de Medios de Comunicación.
Almansa-Martínez, Ana; Fonseca, Oscar; Castillo-Esparcia, Antonio (2013). "Redes sociales y jóvenes. Uso de Facebook en la juventud colombiana y española". Comunicar, vol. 20, núm. 40, p. 127–135. <http://dx.doi.org/10.3916/C40-2013-03-03>. [Consulta: 30/09/2021].
Anderson, Jim Chung; Yu-Chiao; Macleroy, Vicky (2018). "Creative and critical approaches to language learning and digital technology: findings from a multilingual digital storytelling project". Language and Education, vol. 32, núm. 3, p. 195–211. <https://doi.org/10.1080/09500782.2018.1430151>. [Consulta: 26/02/2022].
Annacontini, Giuseppe; Rodríguez Illera, José Luis (eds, 2019). La mossa del gambero. Teoria, metodi i contesti di pratica narrativa. Milà: Mimesis.
Aparici, Roberto; García Marín, David (2018). "Prosumidores y emirecs: Análisis de dos teorías enfrentadas". Comunicar, vol. 26, núm. 55, p.71–79. <https://www.revistacomunicar.com/verpdf.php?numero=55&articulo=55-2018-07>. <https://doi.org/10.3916/C55-2018-07>. [Consulta: 30/09/2021].
Chan, Chitat (2019). "Using digital storytelling to facilitate critical thinking disposition in youth civic engagement: A randomized control trial". Children and Youth Services Review, núm. 107. <https:// doi.org/10.1016/j.childyouth.2019.104522>. [Consulta: 26/02/2022].
Ciancia, Mariana (2013). "Transmedia phenomena: new practices in participatory and experiential content production". EuroITV '13: Proceedings of the 11th European Conference on Interactive TV and Video, p. 41–44. <https://doi.org/10.1145/2465958.2465962>. [Consulta: 26/02/2022].
Cortés, Sara; García-Pernía, María Ruth; de la Fuente, Julián; Martínez-Borda, Rut; Lacasa, Pilar (2018). "Young creators in open spaces: digital ethnography". Digital Education Review, vol. 33, núm. 1, p.185–202. <https://revistes.ub.edu/index.php/der/article/view/21623/pdf>. <https://doi.org/10.1344/der.2018.33.185-202>. [Consulta: 30/09/2021].
Creswell, John W. (2013). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. Londres: Sage publications.
Débord, Guy (1992). La societé de l'espectacle. París: Gallimard (1967).
De Ridder, Sander; Van Bauwel, Sofie (2015). "The discursive construction of gay teenagers in times of mediatization: youth's reflections on intimate storytelling, queer shame and realness in popular social media places". Journal of Youth Studies, vol. 18, núm. 6, p. 777–793. <https://doi.org/10.1080/13676261.2014.992306>. [Consulta: 30/09/2021].
Dennen, Vanessa P.; Choi, Hajeen; Word, Kari (2020). "Social media, teenagers, and the school context: a scoping review of research in education and related fields". Educational Technology Research and Development, núm. 68, p.1635–1658. <https://doi.org/10.1007/s11423-020-09796-z>. [Consulta: 30/09/2021].
Eagar, Toni; Dann, Stephen (2016). "Capturing and Analyzing Social Media Composite Content: The Instagram Selfie". Consumer Culture Theory, núm. 18, p. 245–265. <http://dx.doi.org/10.1108/S0885-211120160000018016>. [Consulta: 30/09/2021].
Elogia (2018). Estudio Anual de Redes Sociales 2018. <https://iabspain.es/wp-content/uploads/2018/06/estudio-redes-sociales-2018_vreducida.pdf>. Madrid: IAB Spain / Elogia. [Consulta: 30/09/2021].
Elzo, Javier (2008). Identidad: juventud y crisis. Madrid: Taurus.
Erstad, Ola; Kumpulainen, Kristiina; Mäkitalo, Åsa; Schrøder, Kim Christian; Pruulmann-Vengerfeldt, Pille; Jóhannsdóttir, Thuridur (eds.) (2016). A: Learning across contexts in the knowledge society. Ròterdam: Sense Publishers. <https://doi.org/10.1007/978-94-6300-414-5>.
Estalella, Adolfo; Ardévol, Elisenda (2011). "E-research: desafíos y oportunidades para las ciencias sociales". Convergencia: revista de ciencias sociales, núm. 55, p. 87–111.
Frawley, Jessica Katherine; Dyson, Laurel Evelyn (2014). "Mobile literacies: Navigating multimodality, informal learning contexts and personal ICT ecologies". Communications in Computer and Information Science, núm. 479, p. 377–390. <https://doi.org/10.1007/978-3-319-13416-1_36>.
Fuertes-Alpiste, Marc (2021). "La creació de relats digitals com a activitat de reflexió professionalitzadora i d'autoconeixement en l'itinerari del pràcticum". Revista Catalana de Pedagogia, núm. 19, p. 39–50. <https://doi.org/10.2436/20.3007.01.157>. [Consulta: 17/02/2022].
Fuertes-Alpiste, Marc; Galván Fernández, Cristina (2019). "Los relatos digitales en la formación de los operadores socioeducativos". A: Rodríguez Illera, José Luis y Annacontini, Giuseppe (eds.), Metodologías narrativas en educación. p. 179–192. Barcelona: Edicions UB.
Fuertes-Alpiste, Marc; Londoño Monroy, Gloria (2013). "Diseño y creación de Relatos Digitales Personales como actividad de aprendizaje en la asignatura Usos, Posibilidades y Límites de las TIC, del Grado en Educación Social de la Universitat de Barcelona". A: C. Gregori-Signes y M. Alcantud-Díaz, M. Experiencias con el Relato Digital. [e-book]. València: JPM Ediciones.
Fuertes-Alpiste, Marc; Molas-Castells, Núria.; Rubio, Maria Jose; Martínez-Olmo, Francesc; Galván, Cristina (2020). "Relatos digitales de adolescentes y jóvenes en la nueva ecología de la participación". A: C. Lindín; M. B. Esteban; J. C. F. Bergmann; N. Castells y P. Rivera-Vargas (eds.), Llibre d'actes de la I Conferència Internacional de Recerca en Educació. Educació 2019: reptes, tendències i compromisos (4 y 5 de noviembre de 2019, Universidad de Barcelona). Albacete: LiberLibro.
Galvin, Sarah; Greenhow, Christine (2020). "Writing on Social Media: a Review of Research in the High School Classroom". TechTrends, núm. 64, p. 57–69. <https://doi.org/10.1007/s11528-019-00428-9>. [Consulta: 30/09/2021].
García, Antonio; López de Ayala, María-Cruz; Catalina-García, Beatriz (2013). "Hábitos de uso en Internet y en las redes sociales de los adolescentes españoles". Comunicar, vol. XXI, núm. 41, p. 195–204. <https://www.revistacomunicar.com/index.php?contenido=detalles&numero=41&articulo=41-2013-19>. [Consulta: 30/09/2021].
Gertrúdix Barrio, Manuel; Borges Rey, Eddy; García García, Francisco (2017). "Redes sociales y jóvenes en la era algorítmica". TELOS, núm. 107, p. 1–13. <https://telos.fundaciontelefonica.com/archivo/numero107/redes-sociales-y-jovenes-en-la-era-algoritmica/>. [Consulta: 30/09/2021].
Gregori-Signes, Carme; Brígido Corachán, Anna María (2014). Appraising Digital Storytelling across Educational Contexts. València: Publicacions de la Universitat de València.
Guerrero-Pico, Mar; Masanet, María José; Scolari, Carlos Alberto (2018). "Toward a typology of young produsers: Teenagers' transmedia skills, media production, and narrative and aesthetic appreciation". New Media & Society, vol. 21, núm. 2, p. 336–353. <https://doi.org/10.1177/1461444818796470>. [Consulta: 30/09/2021].
Gutiérrez, Alfonso; Tyner, Kathleen (2012). "Educación para los medios, alfabetización mediática y competencia digital". Comunicar, vol. XIX, núm. 38, p. 31–39. <https://www.revistacomunicar.com/index.php?contenido=detalles&numero=38&articulo=38-2012-05>. [Consulta: 30/09/2021].
Herreros, Miguel (2012). "El uso educativo de los relatos digitales personales como herramienta para pensar el Yo" [The educative use of personal digital storytelling as tool for thinking on my-Self]. Digital Education Review, núm. 22, 68–79. <https://revistes.ub.edu/index.php/der/article/view/11296/pdf>. [Consulta: 17/02/2022].
Herreros, Miguel (2019). La auto-representación del Yo (Self) a través del Digital Storytelling: el digital Storytelling como herramienta para trabajar la identidad personal (Self) en bachillerato. Tesis doctoral. <http://hdl.handle.net/ 10803/668725>. Barcelona: Universidad de Barcelona. [Consulta: 17/02/2022].
IAB; Elogia (2020). Estudio Anual de Redes Sociales 2020. <https://iabspain.es/estudio/estudio-redes-sociales-2020/>. [Consulta: 30/09/2021].
INE Instituto Nacional de Estadística (2019). Encuesta sobre Equipamiento y Uso de Tecnologías de Información y Comunicación en los Hogares, Año 2019. <https://www.ine.es/prensa/tich_2019.pdf>. [Consulta: 30/09/2021].
Ito, Misuko (2008). "Education vs. entertainment: a cultural history of children's software". A: Salen, Katie. The ecology of games. Connecting youth, games and learning, p. 89–116. Massachusetts: MIT Press.
Jenkins, Henry; Purushotma, Ravi; Weigel, Margaret; Clinton, Katie; Robison, Alice J. (2009). Confronting the Challenges of Participatory Culture. Media Education for the 21st Century. Massachusetts: MIT Press. <https://doi.org/10.7551/mitpress/8435.001.0001>.
Johnson, L.; Adams Becker, S.; Cummins, M.; Estrada, V.; Freeman, A.; Hall, C. (2016). NMC Informe Horizon 2016 Edición Superior de Educación. <http://www.aprendevirtual.org/centro-documentacion-pdf/2016-nmc-horizon-report-HE-ES.pdf>. Austin: The New Media Consortium.
Kemp, Simon (2019). Digital 2019. <https://datareportal.com/reports/digital-2019-global-digital-overview>. Nova York: WeAreSocial; Vancouver: Hootsuite. [Consulta: 30/09/2021].
Lambert, Joe (2009). Digital Storytelling Cookbook. Berkeley: Digital Diner Press.
Lambert, Joe (2013) Digital storytelling: Capturing lives, creating community. Londres: Routledge.
Latorre, Antonio; del Rincón, Delio; Arnal, Justo (1996). Bases Metodológicas de la Investigación Educativa. Barcelona: GR92.
Livingstone, Sonia (2004). "Media Literacy and the Challenge of New Information and Communication Technologies". Commmunication Review, núm. 7, p. 36–50. <https://doi.org/10.1080/ 10714420490280152>. [Consulta: 26/01/2022].
Londoño-Monroy, Gloria (2012). "Aprendiendo en el aula: contando y haciendo relatos digitales personales". Digital Education Review, núm. 22, p.19–36.
Masanet, Maria José (2014). Representació mediàtica i interpretació adolescent de la sexualitat i la relació amorosa en la ficció seriada. Tèsi doctoral. <https://www.tdx.cat/bitstream/handle/10803/292732/tmjmj.pdf?sequence=1&isAllowed=y>. Barcelona: Universitat Pompeu Fabra. [Consulta: 30/09/2021].
McAdams, Dan P. (1996). "Personality, Modernity, and the Storied Self: A Contemporary Framework for Studying Persons". Psychological Inquiry, vol. 7, núm. 4, p. 295–321. <https://doi.org/10.1207/s15327965pli0704_1>. [Consulta: 30/09/2021].
Mirra, Nicole; Morrell, Ernest; Filipiak, Danielle (2018). "From Digital Consumption to Digital Invention: Toward a New Critical Theory and Practice of Multiliteracies". Theory Into Practice, vol. 57, núm. 1, p. 12–19. <https://doi.org/10.1080/00405841.2017.1390336>. [Consulta: 30/09/2021].
Robin, Bernard R. (2009). "Digital Storytelling: A Powerful Technology Tool for the 21st Century Classroom". Theory Into Practice, vol. 47, núm. 3, p. 220–228. <https://doi.org/10.1080/00405840802153916>. [Consulta: 26/02/2022].
Rodríguez Illera, José Luis; Fuertes, Marc; Londoño Monroy, Gloria (2011). "Histoires numériques avec des adultes". I. Loiodice; P. Plas; N. Rajadell (eds.). A: Université et Formation tout au long de la vie. París: L'Harmattan.
Rodríguez-Illera, José Luis; Londoño, Gloria (2009). "Los relatos digitales y su interés educativo". Educação, Formação & Tecnologias, vol. 2, núm. 1, p. 5–18. https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/3047308.pdf. [Consulta: 30/09/2021].
Rubio-Romero, Juana; Perlado Lamo de Espinosa, Marta (2017). "Snapchat o el impacto del contenido efímero". TELOS, núm. 107, p. 1–15. <https://telos.fundaciontelefonica.com/archivo/numero107/snapchat-o-el-impacto-del-contenido-efimero/?output=pdf>. [Consulta: 30/09/2021].
Ruiz-Bueno, Antonio (2009). "Método de encuesta: construcción de cuestionarios, pautas y sugerencias". REIRE Revista d'Innovació i Recerca en Educació, vol. 2, núm. 2, p. 96–110. <https://doi.org/10.1344/reire2009.2.2226>. [Consulta: 30/09/2021].
Scolari, Carlos Alberto; Masanet, María-José; Guerrero-Pico, Mar; Establés, María-José (2018). "Transmedia literacy in the new media ecology: Teens' transmedia skills and informal learning strategies". El profesional de la información, vol 27, núm. 4, p. 801–812. <https://doi.org/10.3145/epi.2018.jul.09>. [Consulta: 30/09/2021].
Stewart, Olivia G. (2016). "A critical review of the literature of social media's affordances in the classroom". E-Learning and Digital Media, vol. 12, núm. 5–6, p. 481-501. <https://doi.org/10.1177/2042753016672895>. [Consulta: 30/09/2021].
The Social Media Family (2019). V Estudio sobre los usuarios de Facebook, Twitter e Instagram en España. <https://thesocialmediafamily.com/informe-redes-sociales/>. The Social Media Family. [Consulta: 30/09/2021].
Villalustre Martínez, Lourdes; del Moral Pérez, Esther (2014). "Digital storytelling: una nueva estrategia para narrar historias y adquirir competencias por parte de los futuros maestros". Revista Complutense de Educación, vol. 5, núm. 1, p. 115–132. <http://dx.doi.org/10.5209/rev_RCED.2014.v25.n1.41237>. [Consulta: 30/09/2021].
Warfield, Katie (2015). "The Model, The #Realme, and The Self-conscious Thespian: Digital Subjectivities, Young Canadian Women, and Selfies". The International Journal of the Image, vol. 6, núm. 2 <https://doi.org/10.18848/2154-8560/CGP/v06i02/44167>.
Williams, Bronwyn T. (2009). Shimmering literacies. Popular culture & reading & writing online. Nova York: Peter Lang.
Wu, Jing; Chen, Der-Thanq Victor (2020). "A Systematic Review of Educational Digital Storytelling". Computers & Education, vol. 147. <https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103786>.
Yang, Ya-Ting C.; Wu, Wan-Chi I. (2012). "Digital Storytelling for enhancing student academic achievement, critical thinking, and learning motivation". Computers & Education, vol. 59, núm. 2, p. 339–352. <https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.12.012>.