Implicacions de les noves pràctiques de publicació en mitjans digitals per a la creació de relats digitals personals

Main Article Content

Marc Fuertes-Alpiste
Núria Molas-Castells
Jordi Albalat Quintana
Miguel Navarro Herreros

Objectius: en aquest article s'estudien les pràctiques narratives informals i quotidianes d'adolescents i joves. Es pretén identificar on i com publiquen històries i quins continguts publiquen, i veure com aquestes pràctiques es podrien aprofitar en activitats educatives formals de creació de relats digitals personals (RDP).


Metodologia: per tal d’assolir els objectius de la investigació, s'ha dut a terme un estudi d'enquesta, de tipus quantitatiu i descriptiu, amb una mostra de 378 estudiants de dotze a vint-i-dos anys de Catalunya i d'Andalusia.


Resultats: els resultats han permès identificar els perfils dels participants com a publicadors i s'han detectat quatre implicacions per a les activitats amb RDP: 1) el telèfon mòbil intel·ligent és el dispositiu predominant, 2) la mobilitat i la ubiqüitat del dispositiu poden impregnar les pràctiques amb RDP, 3) la identificació de noves possibilitats de composició dels relats, afegint altres capes de significació i 4) aquestes noves publicacions poden ajudar en la selecció de temes dels RDP.

Paraules clau
Comunicació de massa, Mètodes d'ensenyament i aprenentatge, Comunitats virtuals

Article Details

Com citar
Fuertes-Alpiste, Marc et al. «Implicacions de les noves pràctiques de publicació en mitjans digitals per a la creació de relats digitals personals». BiD: textos universitaris de biblioteconomia i documentació, 2022, núm. 48, doi:10.1344/BiD2022.48.09.
Referències

AAPOR (2018). Best Practices for Survey Research. <http://www.aapor.org/Standards-Ethics/Best-Practices.aspx>. [Consulta: 30/09/2021].

Abercrombie, Nicholas; Longhurst, Brian (1998). Audiences. Londres: Sage.

AIMC. (2020a). 22º Navegantes en la Red – Encuesta AIMC a usuarios de Internet. AIMC-Asociación para la Investigación de Medios de Comunicación.

AIMC (2020b). Infografía resumen 22º Navegantes en la Red. AIMC-Asociación para la Investigación de Medios de Comunicación.

Almansa-Martínez, Ana; Fonseca, Oscar; Castillo-Esparcia, Antonio (2013). "Redes sociales y jóvenes. Uso de Facebook en la juventud colombiana y española". Comunicar, vol. 20, núm. 40, p. 127–135. <http://dx.doi.org/10.3916/C40-2013-03-03>. [Consulta: 30/09/2021].

Anderson, Jim Chung; Yu-Chiao; Macleroy, Vicky (2018). "Creative and critical approaches to language learning and digital technology: findings from a multilingual digital storytelling project". Language and Education, vol. 32, núm. 3, p. 195–211. <https://doi.org/10.1080/09500782.2018.1430151>. [Consulta: 26/02/2022].

Annacontini, Giuseppe; Rodríguez Illera, José Luis (eds, 2019). La mossa del gambero. Teoria, metodi i contesti di pratica narrativa. Milà: Mimesis.

Aparici, Roberto; García Marín, David (2018). "Prosumidores y emirecs: Análisis de dos teorías enfrentadas". Comunicar, vol. 26, núm. 55, p.71–79. <https://www.revistacomunicar.com/verpdf.php?numero=55&articulo=55-2018-07>. <https://doi.org/10.3916/C55-2018-07>. [Consulta: 30/09/2021].

Chan, Chitat (2019). "Using digital storytelling to facilitate critical thinking disposition in youth civic engagement: A randomized control trial". Children and Youth Services Review, núm. 107. <https:// doi.org/10.1016/j.childyouth.2019.104522>. [Consulta: 26/02/2022].

Ciancia, Mariana (2013). "Transmedia phenomena: new practices in participatory and experiential content production". EuroITV '13: Proceedings of the 11th European Conference on Interactive TV and Video, p. 41–44. <https://doi.org/10.1145/2465958.2465962>. [Consulta: 26/02/2022].

Cortés, Sara; García-Pernía, María Ruth; de la Fuente, Julián; Martínez-Borda, Rut; Lacasa, Pilar (2018). "Young creators in open spaces: digital ethnography". Digital Education Review, vol. 33, núm. 1, p.185–202. <https://revistes.ub.edu/index.php/der/article/view/21623/pdf>. <https://doi.org/10.1344/der.2018.33.185-202>. [Consulta: 30/09/2021].

Creswell, John W. (2013). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. Londres: Sage publications.

Débord, Guy (1992). La societé de l'espectacle. París: Gallimard (1967).

De Ridder, Sander; Van Bauwel, Sofie (2015). "The discursive construction of gay teenagers in times of mediatization: youth's reflections on intimate storytelling, queer shame and realness in popular social media places". Journal of Youth Studies, vol. 18, núm. 6, p. 777–793. <https://doi.org/10.1080/13676261.2014.992306>. [Consulta: 30/09/2021].

Dennen, Vanessa P.; Choi, Hajeen; Word, Kari (2020). "Social media, teenagers, and the school context: a scoping review of research in education and related fields". Educational Technology Research and Development, núm. 68, p.1635–1658. <https://doi.org/10.1007/s11423-020-09796-z>. [Consulta: 30/09/2021].

Eagar, Toni; Dann, Stephen (2016). "Capturing and Analyzing Social Media Composite Content: The Instagram Selfie". Consumer Culture Theory, núm. 18, p. 245–265. <http://dx.doi.org/10.1108/S0885-211120160000018016>. [Consulta: 30/09/2021].

Elogia (2018). Estudio Anual de Redes Sociales 2018. <https://iabspain.es/wp-content/uploads/2018/06/estudio-redes-sociales-2018_vreducida.pdf>. Madrid: IAB Spain / Elogia. [Consulta: 30/09/2021].

Elzo, Javier (2008). Identidad: juventud y crisis. Madrid: Taurus.

Erstad, Ola; Kumpulainen, Kristiina; Mäkitalo, Åsa; Schrøder, Kim Christian; Pruulmann-Vengerfeldt, Pille; Jóhannsdóttir, Thuridur (eds.) (2016). A: Learning across contexts in the knowledge society. Ròterdam: Sense Publishers. <https://doi.org/10.1007/978-94-6300-414-5>.

Estalella, Adolfo; Ardévol, Elisenda (2011). "E-research: desafíos y oportunidades para las ciencias sociales". Convergencia: revista de ciencias sociales, núm. 55, p. 87–111.

Frawley, Jessica Katherine; Dyson, Laurel Evelyn (2014). "Mobile literacies: Navigating multimodality, informal learning contexts and personal ICT ecologies". Communications in Computer and Information Science, núm. 479, p. 377–390. <https://doi.org/10.1007/978-3-319-13416-1_36>.

Fuertes-Alpiste, Marc (2021). "La creació de relats digitals com a activitat de reflexió professionalitzadora i d'autoconeixement en l'itinerari del pràcticum". Revista Catalana de Pedagogia, núm. 19, p. 39–50. <https://doi.org/10.2436/20.3007.01.157>. [Consulta: 17/02/2022].

Fuertes-Alpiste, Marc; Galván Fernández, Cristina (2019). "Los relatos digitales en la formación de los operadores socioeducativos". A: Rodríguez Illera, José Luis y Annacontini, Giuseppe (eds.), Metodologías narrativas en educación. p. 179–192. Barcelona: Edicions UB.

Fuertes-Alpiste, Marc; Londoño Monroy, Gloria (2013). "Diseño y creación de Relatos Digitales Personales como actividad de aprendizaje en la asignatura Usos, Posibilidades y Límites de las TIC, del Grado en Educación Social de la Universitat de Barcelona". A: C. Gregori-Signes y M. Alcantud-Díaz, M. Experiencias con el Relato Digital. [e-book]. València: JPM Ediciones.

Fuertes-Alpiste, Marc; Molas-Castells, Núria.; Rubio, Maria Jose; Martínez-Olmo, Francesc; Galván, Cristina (2020). "Relatos digitales de adolescentes y jóvenes en la nueva ecología de la participación". A: C. Lindín; M. B. Esteban; J. C. F. Bergmann; N. Castells y P. Rivera-Vargas (eds.), Llibre d'actes de la I Conferència Internacional de Recerca en Educació. Educació 2019: reptes, tendències i compromisos (4 y 5 de noviembre de 2019, Universidad de Barcelona). Albacete: LiberLibro.

Galvin, Sarah; Greenhow, Christine (2020). "Writing on Social Media: a Review of Research in the High School Classroom". TechTrends, núm. 64, p. 57–69. <https://doi.org/10.1007/s11528-019-00428-9>. [Consulta: 30/09/2021].

García, Antonio; López de Ayala, María-Cruz; Catalina-García, Beatriz (2013). "Hábitos de uso en Internet y en las redes sociales de los adolescentes españoles". Comunicar, vol. XXI, núm. 41, p. 195–204. <https://www.revistacomunicar.com/index.php?contenido=detalles&numero=41&articulo=41-2013-19>. [Consulta: 30/09/2021].

Gertrúdix Barrio, Manuel; Borges Rey, Eddy; García García, Francisco (2017). "Redes sociales y jóvenes en la era algorítmica". TELOS, núm. 107, p. 1–13. <https://telos.fundaciontelefonica.com/archivo/numero107/redes-sociales-y-jovenes-en-la-era-algoritmica/>. [Consulta: 30/09/2021].

Gregori-Signes, Carme; Brígido Corachán, Anna María (2014). Appraising Digital Storytelling across Educational Contexts. València: Publicacions de la Universitat de València.

Guerrero-Pico, Mar; Masanet, María José; Scolari, Carlos Alberto (2018). "Toward a typology of young produsers: Teenagers' transmedia skills, media production, and narrative and aesthetic appreciation". New Media & Society, vol. 21, núm. 2, p. 336–353. <https://doi.org/10.1177/1461444818796470>. [Consulta: 30/09/2021].

Gutiérrez, Alfonso; Tyner, Kathleen (2012). "Educación para los medios, alfabetización mediática y competencia digital". Comunicar, vol. XIX, núm. 38, p. 31–39. <https://www.revistacomunicar.com/index.php?contenido=detalles&numero=38&articulo=38-2012-05>. [Consulta: 30/09/2021].

Herreros, Miguel (2012). "El uso educativo de los relatos digitales personales como herramienta para pensar el Yo" [The educative use of personal digital storytelling as tool for thinking on my-Self]. Digital Education Review, núm. 22, 68–79. <https://revistes.ub.edu/index.php/der/article/view/11296/pdf>. [Consulta: 17/02/2022].

Herreros, Miguel (2019). La auto-representación del Yo (Self) a través del Digital Storytelling: el digital Storytelling como herramienta para trabajar la identidad personal (Self) en bachillerato. Tesis doctoral. <http://hdl.handle.net/ 10803/668725>. Barcelona: Universidad de Barcelona. [Consulta: 17/02/2022].

IAB; Elogia (2020). Estudio Anual de Redes Sociales 2020. <https://iabspain.es/estudio/estudio-redes-sociales-2020/>. [Consulta: 30/09/2021].

INE Instituto Nacional de Estadística (2019). Encuesta sobre Equipamiento y Uso de Tecnologías de Información y Comunicación en los Hogares, Año 2019. <https://www.ine.es/prensa/tich_2019.pdf>. [Consulta: 30/09/2021].

Ito, Misuko (2008). "Education vs. entertainment: a cultural history of children's software". A: Salen, Katie. The ecology of games. Connecting youth, games and learning, p. 89–116. Massachusetts: MIT Press.

Jenkins, Henry; Purushotma, Ravi; Weigel, Margaret; Clinton, Katie; Robison, Alice J. (2009). Confronting the Challenges of Participatory Culture. Media Education for the 21st Century. Massachusetts: MIT Press. <https://doi.org/10.7551/mitpress/8435.001.0001>.

Johnson, L.; Adams Becker, S.; Cummins, M.; Estrada, V.; Freeman, A.; Hall, C. (2016). NMC Informe Horizon 2016 Edición Superior de Educación. <http://www.aprendevirtual.org/centro-documentacion-pdf/2016-nmc-horizon-report-HE-ES.pdf>. Austin: The New Media Consortium.

Kemp, Simon (2019). Digital 2019. <https://datareportal.com/reports/digital-2019-global-digital-overview>. Nova York: WeAreSocial; Vancouver: Hootsuite. [Consulta: 30/09/2021].

Lambert, Joe (2009). Digital Storytelling Cookbook. Berkeley: Digital Diner Press.

Lambert, Joe (2013) Digital storytelling: Capturing lives, creating community. Londres: Routledge.

Latorre, Antonio; del Rincón, Delio; Arnal, Justo (1996). Bases Metodológicas de la Investigación Educativa. Barcelona: GR92.

Livingstone, Sonia (2004). "Media Literacy and the Challenge of New Information and Communication Technologies". Commmunication Review, núm. 7, p. 36–50. <https://doi.org/10.1080/ 10714420490280152>. [Consulta: 26/01/2022].

Londoño-Monroy, Gloria (2012). "Aprendiendo en el aula: contando y haciendo relatos digitales personales". Digital Education Review, núm. 22, p.19–36.

Masanet, Maria José (2014). Representació mediàtica i interpretació adolescent de la sexualitat i la relació amorosa en la ficció seriada. Tèsi doctoral. <https://www.tdx.cat/bitstream/handle/10803/292732/tmjmj.pdf?sequence=1&isAllowed=y>. Barcelona: Universitat Pompeu Fabra. [Consulta: 30/09/2021].

McAdams, Dan P. (1996). "Personality, Modernity, and the Storied Self: A Contemporary Framework for Studying Persons". Psychological Inquiry, vol. 7, núm. 4, p. 295–321. <https://doi.org/10.1207/s15327965pli0704_1>. [Consulta: 30/09/2021].

Mirra, Nicole; Morrell, Ernest; Filipiak, Danielle (2018). "From Digital Consumption to Digital Invention: Toward a New Critical Theory and Practice of Multiliteracies". Theory Into Practice, vol. 57, núm. 1, p. 12–19. <https://doi.org/10.1080/00405841.2017.1390336>. [Consulta: 30/09/2021].

Robin, Bernard R. (2009). "Digital Storytelling: A Powerful Technology Tool for the 21st Century Classroom". Theory Into Practice, vol. 47, núm. 3, p. 220–228. <https://doi.org/10.1080/00405840802153916>. [Consulta: 26/02/2022].

Rodríguez Illera, José Luis; Fuertes, Marc; Londoño Monroy, Gloria (2011). "Histoires numériques avec des adultes". I. Loiodice; P. Plas; N. Rajadell (eds.). A: Université et Formation tout au long de la vie. París: L'Harmattan.

Rodríguez-Illera, José Luis; Londoño, Gloria (2009). "Los relatos digitales y su interés educativo". Educação, Formação & Tecnologias, vol. 2, núm. 1, p. 5–18. https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/3047308.pdf. [Consulta: 30/09/2021].

Rubio-Romero, Juana; Perlado Lamo de Espinosa, Marta (2017). "Snapchat o el impacto del contenido efímero". TELOS, núm. 107, p. 1–15. <https://telos.fundaciontelefonica.com/archivo/numero107/snapchat-o-el-impacto-del-contenido-efimero/?output=pdf>. [Consulta: 30/09/2021].

Ruiz-Bueno, Antonio (2009). "Método de encuesta: construcción de cuestionarios, pautas y sugerencias". REIRE Revista d'Innovació i Recerca en Educació, vol. 2, núm. 2, p. 96–110. <https://doi.org/10.1344/reire2009.2.2226>. [Consulta: 30/09/2021].

Scolari, Carlos Alberto; Masanet, María-José; Guerrero-Pico, Mar; Establés, María-José (2018). "Transmedia literacy in the new media ecology: Teens' transmedia skills and informal learning strategies". El profesional de la información, vol 27, núm. 4, p. 801–812. <https://doi.org/10.3145/epi.2018.jul.09>. [Consulta: 30/09/2021].

Stewart, Olivia G. (2016). "A critical review of the literature of social media's affordances in the classroom". E-Learning and Digital Media, vol. 12, núm. 5–6, p. 481-501. <https://doi.org/10.1177/2042753016672895>. [Consulta: 30/09/2021].

The Social Media Family (2019). V Estudio sobre los usuarios de Facebook, Twitter e Instagram en España. <https://thesocialmediafamily.com/informe-redes-sociales/>. The Social Media Family. [Consulta: 30/09/2021].

Villalustre Martínez, Lourdes; del Moral Pérez, Esther (2014). "Digital storytelling: una nueva estrategia para narrar historias y adquirir competencias por parte de los futuros maestros". Revista Complutense de Educación, vol. 5, núm. 1, p. 115–132. <http://dx.doi.org/10.5209/rev_RCED.2014.v25.n1.41237>. [Consulta: 30/09/2021].

Warfield, Katie (2015). "The Model, The #Realme, and The Self-conscious Thespian: Digital Subjectivities, Young Canadian Women, and Selfies". The International Journal of the Image, vol. 6, núm. 2 <https://doi.org/10.18848/2154-8560/CGP/v06i02/44167>.

Williams, Bronwyn T. (2009). Shimmering literacies. Popular culture & reading & writing online. Nova York: Peter Lang.

Wu, Jing; Chen, Der-Thanq Victor (2020). "A Systematic Review of Educational Digital Storytelling". Computers & Education, vol. 147. <https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103786>.

Yang, Ya-Ting C.; Wu, Wan-Chi I. (2012). "Digital Storytelling for enhancing student academic achievement, critical thinking, and learning motivation". Computers & Education, vol. 59, núm. 2, p. 339–352. <https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.12.012>.