Revistes Catalanes amb Accés Obert (RACO)

Esperanto i redreçament lingüístic i nacional abans de la II Guerra Mundial

Hèctor Alòs i Font

Resum


El treball examina la relació entre part del moviment esperantista i els moviments de redreçament lingüístic i nacional abans de la II Guerra Mundial. Analitza primerament la ideologia anacionalista definida per Lanti i el seu abast. Seguidament repassa el posicionament ambigu de Zamenhof en relació amb la seva pròpia llengua i cultura nacionals. El gruix del treball, però, consisteix en la descripció d’evidències d’activisme per la dignificació de les llengües i cultures pròpies entre destacats esperantistes jueus, polonesos, lituans, eslovacs, bielorussos, irlandesos, islandesos, maltesos, gallecs, bretons, bascos, indis, hongaresos i catalans. Finalment, es presenta amb més detall els casos de Corea, Taiwan i Ucraïna. El treball conclou que el vincle entre part del moviment esperantista i els moviments de redreçament lingüístic i nacional és innegable, però que, en general, no s’ha tingut prou en compte a l’hora estudiar la història del moviment esperantista.

Ĉi laboraĵo ekzamenas la rilaton inter parto de la Esperanto-movado kaj la movadoj por la lingva kaj nacia restarigo antaŭ la dua mondmilito. Ĝi unue trarigardas la sennacisman ideologion difinitan de Lanti kaj ties influon. Tuj poste ĝi analizas la ambiguan starpunkton de Zamenhof rilate siajn naciajn lingvon kaj kulturon. La esenco de la laboro konsistas en la priskribo de pruvoj de la aktivado por la dignigo de siaj naciaj lingvoj kaj kulturoj fare de elstaraj esperantistoj judaj, polaj, litovaj, slovakaj, belorusaj, irlandaj, islandaj, maltaj, galegaj, bretonaj, eŭskaj, hindaj, hungaraj kaj katalunaj. Fine estas prezentitaj pli detale la kazoj de Koreio, Tajvano kaj Ukrainio. La esploro konkludas, ke la ligo inter parto de la Esperanto-movado kaj la movadoj por la lingva kaj nacia restarigo estas neneebla, sed ke ĝi plej ofte ne estis sufiĉe prenita en konsideron en la studoj pri la historio de la Esperanto-movado.


Text complet: PDF